Əsas məzmuna keç
DevScallix

Yol xəritələri · L6

Enterprise Architect

Enterprise architect tək bir həllə yox, təşkilatın bütün texnologiya mənzərəsinə baxır. O, biznes strategiyası ilə texnologiya investisiyalarını uyğunlaşdırır, ortaq standartları formalaşdırır və keçid yollarını planlaşdırır.

Əvvəlki səviyyədən fərqi

Solution architect konkret həll üçün ən yaxşı arxitekturanı axtarır. Enterprise architect isə portfeldəki bütün sistemlərin birlikdə necə inkişaf edəcəyini düşünür: təkrarlanmanı azaltmaq, riskləri idarə etmək və uzunmüddətli istiqaməti müəyyən etmək. Qərarları layihə üzrə yox, bir neçə layihəyə və komandaya təsir edən səviyyədə qəbul edir.

Gözlənilən biliklər

  • Biznes qabiliyyətləri (capabilities) xəritəsi və onların texnologiya ilə əlaqəsi
  • Tətbiq portfeli: sistemlərin siyahısı, sahibləri, həyat dövrü və asılılıqları
  • Cari, hədəf və keçid (transition) arxitekturaları
  • Standartlar və prinsiplər: nə vaxt məcburi, nə vaxt tövsiyə olunan
  • Arxitektura idarəetməsi (governance): yüngül nəzarət, istisna prosesi, qərar hüquqları
  • Yol xəritəsi: investisiya prioritetləri, miqrasiya ardıcıllığı, asılılıqlar
  • Bulud, inteqrasiya və data strategiyası səviyyəsində qərarlar
  • Risk, uyğunluq (compliance) və təhlükəsizlik tələblərinin arxitekturaya təsiri

Praktik bacarıqlar

  • Təşkilatın qabiliyyət xəritəsini çıxarmaq və boşluqları göstərmək
  • Tətbiq portfelini təhlil edib təkrarlanmanı, köhnəlməni və riskləri tapmaq
  • Hədəf arxitektura və ona keçid mərhələlərini təsvir etmək
  • Standart yazmaq və onun istisnalarını idarə etmək
  • Rəhbərlik və komandalarla fərqli dillərdə danışmaq
  • Arxitektura qərarlarının icrasını yüngül mexanizmlərlə yoxlamaq

Tipik səhvlər

  • Arxitekturanı komandalardan ayrılmış sənəd istehsalı kimi görmək
  • Hər şeyi standartlaşdırıb komandaların uyğun qərar vermə imkanını boğmaq
  • Governance-i bürokratik təsdiq zəncirinə çevirmək
  • Hədəf arxitekturanı çəkib keçid yolunu və xərci nəzərə almamaq
  • Biznes strategiyasını bilmədən texnologiya xəritəsi hazırlamaq
  • Portfel məlumatını yeniləmədən köhnə qoymaq

Öyrənmə prioritetləri

  1. 1Biznes strategiyasını və qabiliyyətləri başa düşməkTexnologiya qərarları biznes qabiliyyətlərinə və məqsədlərə bağlı olmalıdır.
  2. 2Portfeli görünən etməkHansı sistemlər var, kim sahibdir, həyat dövrü hansı mərhələdədir, nə nəyə bağlıdır.
  3. 3Hədəf və keçid arxitekturasını planlamaqİstiqaməti və ora gedən real mərhələləri, risk və xərclə birlikdə göstərin.
  4. 4Standartlar və yüngül governanceAz sayda dəqiq standart, aydın istisna prosesi və komandalara kömək edən nəzarət.
  5. 5Təsir və kommunikasiyaQərarları rəhbərlik, solution architect-lər və komandalar üçün uyğun dildə çatdırmaq.

Arxitektura yetkinliyi

Enterprise səviyyədə arxitektura bir sistemin yox, portfelin və onun zamanla dəyişməsinin tənzimlənməsidir. Qərarlar standartlar, prinsiplər və yol xəritəsi vasitəsilə komandalara çatır, lakin komandaların müstəqilliyini qoruyur. Arxitekt şəxsən həll çəkmir, solution architect-lərin və komandaların düzgün qərar verməsi üçün çərçivə yaradır.

Nümunə suallar

  • Enterprise architecture solution architecture-dan nə ilə fərqlənir?
  • Biznes qabiliyyəti xəritəsini necə qurar və nə üçün istifadə edərdiniz?
  • Hədəf və keçid arxitekturası arasındakı fərqi izah edin.
  • Standartı nə vaxt məcburi, nə vaxt tövsiyə kimi təyin edərdiniz?
  • Governance-i bürokratiyaya çevirmədən necə qurarsınız?
  • Eyni funksiyanı yerinə yetirən beş sistem aşkar etsəniz, nə edərdiniz?

Özünüz edə biləcəyiniz tapşırıqlar

  • Kiçik şirkət üçün 10–15 biznes qabiliyyətindən ibarət xəritə çıxarın və hər birinə dəstəkləyən sistemləri bağlayın.
  • Hipotetik portfel üçün cədvəl hazırlayın: sistem, sahib, həyat dövrü, kritiklik, risk.
  • Bir qabiliyyət üçün cari, hədəf və iki keçid arxitekturası təsvir edin.
  • Bir standart yazın: məqsəd, əhatə, istisna prosesi və yoxlama üsulu.

Bu səviyyə üçün məqalələr

Uyğun proqramlar

Bu səviyyəyə nə qədər yaxınsınız?

Bacarıq testi cavablarınıza əsaslanan şəxsi boşluq hesabatı hazırlayır. Nəticə tövsiyədir, sertifikat deyil.