Senior-dan Tech Lead-ə: Modullar
Proqram senior mühəndisin komandanın texniki istiqamətinə cavabdeh olmaq üçün lazım olan vərdişləri qurmasına yönəlib: qərarları sənədləşdirmək, keyfiyyət standartlarını komandaya çatdırmaq, işi qeyri-müəyyənliklə planlaşdırmaq və insidentdə sakit rəhbərlik etmək. Əsas fokus öz kodunuzdan komandanın nəticəsinə keçiddir.
01
Rola keçid və məsuliyyət sərhədləri
Senior mühəndis ilə tech lead arasındakı fərq, hands-on iş ilə liderlik arasında vaxtın bölüşdürülməsi.
- Tech lead rolunun tipik variantları
- Məsuliyyət və səlahiyyət uyğunsuzluğu
- Hands-on işin payı və maneələr
- Gözləntilərin menecerlə razılaşdırılması
- İlk 30-60-90 gün planı
Laboratoriya: Öz komandanızın real vəziyyəti üçün rol gözləntiləri və vaxt bölgüsü sənədi hazırlamaq.
02
Texniki istiqamət və roadmap
Texniki borcu, məhsul prioritetlərini və komandanın gücünü bir plana bağlamaq.
- Texniki görüş (vision) və prinsiplər
- Texniki borcun kateqoriyalara ayrılması
- Risk və dəyər əsasında prioritetləşdirmə
- Roadmap-ın məhsul planı ilə uzlaşdırılması
- Sistemin C4 diaqramı ilə kontekstin göstərilməsi
Laboratoriya: Uydurma e-commerce backend üçün 2 rüblük texniki roadmap və onun prioritetləşdirmə əsası.
03
Qərar qəbulu və ADR
Qərarın kimin tərəfindən, hansı məlumatla və necə qəbul edildiyini izlənilən etmək.
- Geri qaytarıla bilən və qaytarılmayan qərarlar
- ADR strukturu: kontekst, seçimlər, nəticələr
- Razılıq (consensus) ilə məsləhət (advice) prosesi fərqi
- Qərarların yenidən baxılması və ləğvi
- Texniki mübahisədə fakt və ehtiyac ayırmaq
Laboratoriya: Verilmiş monolit parçalama ssenarisi üçün üç alternativ və bir ADR yazmaq, simulyasiya olunmuş müzakirədə müdafiə etmək.
04
Keyfiyyət standartları və review mədəniyyəti
Code review, test strategiyası və standartları komandaya yük kimi yox, ortaq dil kimi çatdırmaq.
- Review-un məqsədi: səhv tapmaq, bilik paylaşmaq, standart
- Review checklist və avtomatlaşdırma ilə insan review-nun bölgüsü
- Pull Request ölçüsü və axın
- Test piramidası və qəbul meyarları
- Standartları lint və CI ilə dəstəkləmək
Laboratoriya: Verilmiş Pull Request seriyasını nəzərdən keçirmək və komandaya təqdim ediləcək review qaydalarının layihəsini hazırlamaq.
05
Qeyri-müəyyənliklə təxmin və planlama
Dəqiq tarix vəd etmək əvəzinə risk, fərziyyə və aralıqlarla işləməyi öyrənmək.
- Təxminin aralıq və fərziyyə kimi təqdimatı
- Spike və riskin erkən azaldılması
- İşi kiçik, buraxıla bilən hissələrə bölmək
- Asılılıqların və darboğazların xəritəsi
- Plan dəyişəndə paydaşlara məlumat vermək
Laboratoriya: Qeyri-müəyyən tələblə verilmiş funksiya üçün parçalanma, risk reyestri və aralıq təxmin sənədi.
06
Mentorluq, həvalə və geri bildirim
Komandanın bacarığını artırmaq: kimə nəyi, nə qədər kontekstlə həvalə etmək.
- Həvalə səviyyələri və kontekstin ötürülməsi
- Mühəndis üçün inkişaf söhbəti və hədəflər
- Konkret, davranışa yönəlmiş geri bildirim
- Pair programming və bilik paylaşımı
- Komandada tək nöqtə asılılığını azaltmaq
Laboratoriya: Üç fərqli təcrübə səviyyəsindəki mühəndis üçün həvalə planı və geri bildirim söhbəti ssenarisi (rol oyunu).
07
İnsident liderliyi və postmortem
Təzyiq altında rolların bölünməsi, ünsiyyət və blameless postmortem.
- İnsident rolları: koordinator, ünsiyyət, texniki
- Ciddilik səviyyəsi və status yeniləmələri
- Zaman xətti və kök səbəb təhlili
- Blameless postmortem və fəaliyyət maddələri
- Təkrarın qarşısını almaq və izləmə
Laboratoriya: Simulyasiya olunmuş insident logları əsasında zaman xətti və postmortem sənədi hazırlamaq.
08
Paydaşlarla ünsiyyət
Texniki riski və ödənişləri məhsul və biznes tərəfə onların dilində çatdırmaq.
- Auditoriyaya uyğun mesaj
- Risk və kompromisin izahı
- Yox demək və alternativ təklif etmək
- Yazılı status və qərar məktubları
- Eskalasiya meyarları
Laboratoriya: Texniki borc ayırma tələbini biznes paydaşa təqdim edən qısa məktub və 5 dəqiqəlik şifahi təqdimat.